„Tak, czytam” – co zrobić, żeby zarazić dzieci czytelnictwem? cz.2

W poprzednim wpisie zaznaczałam, że nie możemy mówić o „właściwym momencie” do rozpoczęcia czytania dziecku książek. Możemy natomiast znajdować pozycje książkowe odpowiednie dla konkretnego etapu rozwoju dziecka, choć często zależne jest to od „dziecka” i jego indywidualnych predyspozycji. Znam dwulatki, które potrafiły godzinami siedzieć w pokoju i „czytać” po swojemu książki, i dwulatki dla których książki stanowią jedynie doskonałą amunicje do walki ze starszym rodzeństwem. Jednak jedno jest pewne, czytanie rozwija już od samego początku i przynosi nieocenione, oczywiście pozytywne skutki w rozwoju. Dziś właśnie o tym…

 

5 cech, które są kapitalnie rozwijane poprzez czytanie książek:

 

KREATYWNOŚĆ

Spotkanie z książką to taki czas, kiedy dziecko zostaje zanurzone w bogactwo wydarzeń, wątków, postaci, opisu scenerii, różnorodności charakterów, zachowań, marzeń etc. co pozwala mu poszerzać horyzonty myślowe. Dodatkowo to wszystko pobudza mózg do zapamiętywania czytanych zdań, słów, albo historii. W konsekwencji dziecko działając na co dzień, może wykazywać się większą kreatywnością rozwiązań problemów, propozycji zabaw, postaw, zachowań. Dzieci nierzadko internalizują zasłuchane fragmenty i starają się je realizować w życiu. Poprzez to wszystko na pewno jest im łatwiej znajdować rozwiązania w trudnych sytuacjach, ponieważ wachlarz możliwości mają na wyciągnięcie małego palca.

 

SŁOWNICTWO

Czytanie przyzwyczaja dziecko do bogactwa języka. Daje mu możliwość zapamiętywania słów, których być może nigdy nie miałoby w zasobie swojego słownika, gdyby nie książka. Jest to bardzo dobrze widoczne podczas rozmów z małymi czytelnikami, którzy w czasie swoich wypowiedzi używają niebanalnych słów, albo potrafią zapytać, o jakie znaczenie danego wyrazu nam chodzi. Miałam taką sytuację prowadząc lekcję. Uczniowie dostali zadanie, aby wypisać jak najwięcej zastosowań spinacza, jednak intencjonalnie nie było powiedziane jakiego. Wtedy właśnie pojawiły się pytania „o jaki spinacz chodzi, bo przecież jest ich kilka?”. Nie wszyscy mieli takie pytania, niektórzy wiedzieli, słyszeli, a może przeczytali o jednym rodzaju, ale inni mogli opowiedzieć o kilku, co więcej potrafili zaproponować naprawdę wyszukane ich zastosowania. Jestem przekonana, że przyczyniła się do tego dobrze ukształtowana „relacja z książką”.

 

CIERPLIWOŚĆ

Ta cecha może wydawać się zupełnie bezsensownie umieszczona w tym miejscu i temacie. Jestem jednak przekonana, że potrzeba „czekania” która pojawia się przy czytaniu książek, przyczynia się do jej kształtowania. Kiedy dziecko bardzo czegoś chce, na przykład dowiedzieć się jaki będzie koniec czytanej opowieści, ale nie może tego dnia już dłużej jej czytać i musi zaczekać. Musi powstrzymać swoją ciekawość, a buduje cierpliwość. Wyczekiwanie w niepewności na rozwój kolejnych wątków i trwanie w oczekiwaniu, daje prawdziwą lekcję cierpliwości, która jestem przekonana, że zaowocuje w przyszłości na wielu innych płaszczyznach.

 

WYTRWAŁOŚĆ

Podobnie jak cierpliwość, może się wydawać, że trafiła tu przez pomyłkę, ale jest to cecha niezwykle potrzebna do ZACZYTANIA. Trzeba jej zalążek mieć, aby zachwycić się czytaniem. Dlaczego? Bo jednak częściej towarzyszy nam „słomiany zapał”, a nie wytrwałość i determinacja. Wystarczy zerknąć do domowej biblioteczki i sprawdzić ile rozpoczętych i nie przeczytanych książek się w niej znajduje. By czytać potrzeba wytrwałości w dążeniu do celu, a podejmowanie kolejnych wyzwań czytelniczych wspiera jej rozwój.

 

WYOBRAŹNIA

Na deser została nam wyobraźnia. Już patrzenie na książkę, przeczytanie tytułu, zwrócenie uwagi na okładkową ilustrację, pobudza wyobraźnię, zwłaszcza wyobraźnię dziecka. Ono tylko czeka na impulsy, aby jego wyobraźnia rozpoczęła eksplorację. Książki czytane samodzielnie przez dziecko powodują, że może ono w swoim tempie budować w głowie obrazy opisane na jej stronach. Przyroda, bohaterowie, ich domy, pojazdy to wszystko w mózgu dziecka osiąga niewyobrażalną formę w kontakcie z książką. Przypomina mi się czas kiedy czytaliśmy dzieciakom „Podróże Pana Kleksa”. To jest książka bomba jeśli chodzi o rozwój wyobraźni. Opisy i bogactwo ich abstrakcyjności powodowały, że nasze dziewczynki leżały w łóżkach i zamiast zasypiać ich oczy coraz intensywniej dawały znać o przetwarzaniu zasłyszanego tekstu. Każde przeczytane słowo pobudza wyobraźnię i ją rozwija, dzięki czemu dzieciaki czytające więcej, na przykład nie mają problemów w tworzeniu pisemnych czy ustnych dłuższych wypowiedzi, opowiadań, opisów, bo to jest w nich i mogą sypać, choćby porównaniami, jak z rękawa.

 

Czytanie jest chyba największą inwestycją w rozwój bardzo potrzebnych dzieciom cech. Dlatego chciałabym jeszcze zaproponować kilka pozycji książkowych (nie najnowszych, ale dla mnie świetnie rozwijajacych), które są odpowiednie dla dzieci już od 2 roku życia, ale chyba trudno jest podać górną granicę, bo każde dziecko może znaleźć w nich coś dla siebie.

  • „Podróże Pana Kleksa”

Zostały trochę opisane powyżej, ale muszę dodać, że jest to książka rozwijająca wszystkie wymienione cechy. Bogactwo słownika, kreatywność wydarzeń, spotykanych osób. Dokładność opisów rozwija cierpliwość i wytrwałość (to nie lada gratka dotrwać do końca tej książki). A dodatkowo wyobraźnia, w której tworzy się cały opisany przez autora świat. Bardzo polecam.

  • Seria „MAMOKO” i „Ulica Czereśniowa”

Te książki to nazywane prze moje dzieci OPOWIADAJKI, książki bez tekstu. Cały tekst powstaje w głowie, wyobraźni dziecka, korzystając z jego zasobów językowych. Doskonały sposób na rozwój wyobraźni, kształtowanie umiejętności wykorzystywania słów w odpowiedniej sytuacji, kreatywność wymyślanych historii poszczególnych bohaterów. Każdy wiek jest odpowiedni… Może jedyny warunek to zakończony etap „próbowania” książek, choć my podejmujemy próby pomimo nadal trwającego tego etapu.

 

Serdecznie zapraszam Was do czytania w ogóle, do czytania z dziećmi, do czytania dzieciom, a w końcu zobaczycie, że dzieci będą czytać dzieciom.

 

 

Jeśli chcesz się podzielić swoją historią, serdecznie zapraszam mamanigdysama@gmail.com

Be First to Comment

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *